Broj 5.

moždanog oštećenja. Moždano oštećenje, međutim, nije jedini faktor odgovoran za slabljenje kognitivnih funkcija u osoba sa epilepsijom. To dokazuje činjenica da se neuropsihološki deficiti u bolesnika sa epilepsijom nalaze čak i onda kada se isključe bolesnici sa moždanim oštećenjima ili kada se koriste posebne grupe u kojima se kontrolišu vrsta i stepen moždanog oštećenja (3,8).

Neuropsihološki deficiti bitno zavise i od tipa epileptičnog sindroma. Među epileptičnim sindromima koji pogađaju decu, oni koji su povezani sa kognitivnim i bihejvioralnim oštećenjima uključuju pedijatrijske neuropsihijatrijske poremećaje kao što je tuberozna skleroza sa mentalnom subnormalnošću različitog stepena (9), pedijatrijske epileptične sindrome sa mentalnom retardacijom kao što je Lennox-Gastaut-ov sindrom i pedijatrijske epileptične sindrome koji se karakterišu prominentnim bihejvioralnim manifestacijama, kao što je Landau-Kleffner-ov sindrom , epileptičnu encefalopatiju kod koje je afazija prepoznatljiva karakteristika (10,11). Osim navedenih, u specifične sindrome povezane sa ozbiljnim kognitivnim poremećajima spadaju i Ohtahara, Dravet i West-ov sindrom (12).

2. Godine početka i dužina trajanja epilepsije

Godine početka bolesti, takođe su kritična odrednica kognitivnog i bihejvioralnog oštećenja kod bolesnika sa epilepsijom. Zanimljivo, dok se početak napada pre pete godine pojavljuje kao faktor rizika za nizak koeficijent inteligencije, bihejvioralni simptomi su povezani sa kasnim početkom napada. U savremenim studijama potvrđeno je da su deca sa početkom epilepsije u prvih pet godina života pokazivala značajno veće kognitivne deficite nego deca sa početkom epilepsije između 10 i 15 godine. Deficiti su bili najupadljiviji na zadacima koji su zahtevali ponavljanje neke proste motorne radnje, pažnju i koncentraciju, pamćenje i rešavanje složenih problema (13,14). Strauss i sar. (15) su ispitivali doprinos faktora povezanih sa epilepsijom u pojavi kognitivnih oštećenja i zaključili da kod osoba sa epilepsijom, godine početka bolesti prestavljaju najbolji pretskazivač kognitivnog pada.

I dužina trajanja bolesti se pokazala kao značajan faktor povezan sa narušavanjem kognitivnih funkcija. Kod dece sa epilepsijom utvrđena je negativna korelacija između inteligencije i dužine trajanja epilepsije (16,17).

3. Lokalizacija i lateralizacija epileptogenog fokusa

Lokalizacija i lateralizacija epileptogenog fokusa imaju nespornu ulogu u određivanju opsega i prirode kognitivnog deficita (18). Tako, levostrani epileptogeni fokusi su češće udruženi sa poremećajem govornih funkcija, dok desnohemisferične epileptogene lezije, posebno u parijetalnim regionima, imaju nepovoljan uticaj na vizuokonstrukcione sposobnosti. Pacijenti sa temporalnom lobarnom epilepsijom su prijavljivali da imaju više problema sa pamćenjem nego pacijenti sa vantemporalnom epilepsijom, a obe grupe imaju više memorijskih oštećenja nego pacijenti sa generalizovanom epilepsijom (19).

Osim toga, fokusi u levom temporalnom lobusu su vezani za oštećenja verbalne memorije, (20), kao i govornih sposobnosti i izvršnih funkcija (14). Ipak, epileptogeni fokusi na desnoj strani temporalnog lobusa su bili slabije povezani sa teškoćama upamćivanja neverbalnog sadržaja (21), a ima radova u kojima ta veza nije ni pronađena (22,23,24). Slično tome, volumetrijske studije koje su sprovedene kod pacijenata sa mezijalnom temporalnom epilepsijom i hipokampalnom sklerozom ukazuju na izuzetnu povezanost između volumena levog hipokampusa i verbalne memorije, kao i na nepovezanost volumena desnog hipokampusa i neverbalne memorije (22,25,26).

Posebno su interesantni izveštaji (27) o poremećajima egzekutivnih funkcija kod bolesnika sa temporalnom lobarnom epilepsijom i hipokampalnom sklerozom. Osnovni patološki mehanizam koji dovodi do ovog poremećaja nije razjašnjen, ali je predloženo nekoliko hipoteza, poput metaboličkog prekida veza u temporalnom režnju prema frontostriatalnom sistemu (28). Druga hipoteza razmatra propagaciju epileptičnog pražnjenja sa temporalnog korteksa na frontalne režnjeve (29). Na kraju, slabljenje pamćenja kod ovih pacijenata može kontaminirati rezultate testova za procenu egzekutivnih funkcija (30). Jedno naše

Pages: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10


O časopisu Neurovesti

„Neurovesti“ predstavljaju elektronsku publikaciju Društva mladih neurologa Srbije sa besplatnim pristupom preko web-adrese www.neurovesti.org, i dinamikom objavljivanja na mesečnom nivou.

Opširnije

Kalendar dešavanja
<< Dec 2021. >>
MTWTFSS
29 30 1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 31 1 2
NOVO – Škola epilepsija – “Lečenje epilepsije vođeno etiologijom”
pratite-dns