Broj 5.

Nenad Milošević,
Medicinski fakultet Univerziteta u Prištini sa privremenim sedištem u Kosovskoj Mitrovici,
Katedra za neurologiju i psihijatriju

Anri Dinana bb,
38220 Kosovska Mitrovica
email: mmnenad@yahoo.com

 

Faktori rizika za pojavu kognitivnih poremećaja kod bolesnika sa epilepsijom

Život bolesnika sa epilepsijom, sem direktnim javljanjem epileptičkih napada, može biti poremećen i drugim smetnjama koje su više ili manje nezavisne od epileptičkih napada. To se pre svega odnosi na kognitivne smetnje, psihičke i bihejvioralne poremećaje, ali i socijalnu deprivaciju (smanjena mogućnost zapošljavanja, zabrana upravljanja motornim vozilima i dr.) (1).

Bolesnici sa epilepsijom češće nego zdrave osobe imaju kognitivne smetnje. Pritom je teško proceniti uzroke kognitivnog narušavanja zbog multifaktorske determinacije neuropsihološkog funkcionisanja. Osim toga, populacija bolesnika sa epilepsijom je veoma heterogena, što onemogućava uopštavanje njihovog kognitivnog profila, odnosno ne postoji poseban tip kognitivnog deficita koji bismo mogli označiti kao karakterističan za bolesnike sa epilepsijom (2).

Faktori koji utiču na nastanak kognitivnih poremećaja u bolesnika sa epilepsijom su mnogobrojni, a najčešće se navode sledeći (3):

  • Etiologija napada
  • Posebni tipovi napada epilepsije, epileptičkih sindroma
  • Učestalost, trajanje i težina napada
  • Cerebralne lezije prisutne pre početka napada
  • Godine početka napada
  • Intraiktalne i interiktalne psihološke disfunkcije kao posledica napada
  • Strukturno cerebralno oštećenje usled ponovljenih ili prolongiranih napada
  • Hereditarni faktori,
  • Psihosocijalni faktori (socijalna stigmatizacija i edukacijska deprivacija)
  • Centralna neželjena dejstva antiepileptičke terapije
  • Poremećaji spavanja
  • Sekvele nakon operativnog lečenja epilepsije
  • Niža socijalna zrelost i primarno niži intelektualni potencijali
  • Subklinička epileptiformna pražnjenja

1. Etiologija epilepsije

Prisustvo kognitivnog oštećenja ili bihejvioralnih poremećaja je često povezano sa strukturalnim moždanim oštećenjem. Ovo je naročito važno u simptomatskim epilepsijama gde osnovno oštećenje mozga, na primer, trauma glave ili moždani udar, može samo uzrokovati i kognitivne poremećaje (4). Isto može biti i sa epilepsijom povezanom sa alkoholizmom. U epilepsijama koje su povezane sa kortikalnom displazijom, veličina osnovne malformacije se pokazala kao važna determinanta kognitivnog oštećenja (5). Tako je u jednoj studiji, od dvanaestoro dece sa totalnom kortikalnom displazijom (uključujući podtipove pahigiriju i polimikrogiriju) samo dvoje dece pokazalo normalan kognitivan razvoj, dok su kod većine bile prisutne smetnje u ponašanju i kognitivnom funkcionisanju različitog nivoa (6).

Nasuprot ovim stanjima, strukturalna moždana lezija koja ima za posledicu kognitivno oštećenje se može pojaviti kao dugoročna posledica nekontrolisane epilepsije, na primer hipokampalna skleroza kod bolesnika sa temporalnom lobarnom epilepsijom (6,7). Neuropsihološko funkcionisanje je značajno slabije u grupama bolesnika sa epilepsijom i moždanim oštećenjem, nego u grupama bolesnika sa epilepsijom bez moždanog oštećenja. Interesantno je još da grupe bolesnika sa epilepsijom i moždanim oštećenjem pokazuju više neuropsiholoških ispada od grupa bolesnika sa moždanim oštećenjem bez epilepsije (3).

Priroda i težina kognitivnih deficita koji nastaju posle moždanog oštećenja zavise od čitavog niza činilaca. Od posebnog značaja su uzrast u kome je lezija nastala, zatim anatomske karakteristike i obim

Pages: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10


O časopisu Neurovesti

„Neurovesti“ predstavljaju elektronsku publikaciju Društva mladih neurologa Srbije sa besplatnim pristupom preko web-adrese www.neurovesti.org, i dinamikom objavljivanja na mesečnom nivou.

Opširnije

Kalendar dešavanja
<< Okt 2017. >>
MTWTFSS
25 26 27 28 29 30 1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30 31 1 2 3 4 5
NOVO – Škola epilepsija – “Lečenje epilepsije vođeno etiologijom”
pratite-dns