Broj 10.

Aleksandar Jesic fotkaAleksandar Ješić
Klinika za neurologiju Kliničkog centra Vojvodine
Univerzitet u Novom Sadu,
Medicinski fakultet Novi Sad
e-mail: jesicz@hotmail.com
Recenzenti:
akademik Vladimir S. Kostić,
asist. dr Igor Petrović

Bihejvioralni poremećaji u Parkinsonovoj bolesti

Uvod

Parkinsonova bolest (PB) je posle Alchajmerove bolesti najčešća neurodegenerativna bolest poznog životnog doba, od koje boluje svaka 100. osoba starija od 60 godina (1). Glavne kliničke karakteristike, na osnovu kojih se postavlja dijagnoza PB, su motorni znaci: bradikinezija, rigiditet, tremor i u kasnijim stadijumima posturalna nestabilnost. Smatra se da se motorni znaci klinički manifestuju tek kada dođe do gubitka 70% dopaminergičkih ćelija substancije nigre.

Sa druge strane, nemotorni znaci PB mogu godinama da prethode motornim znacima. Većina obolelih ima oslabljeno čulo mirisa godinama, pa i decenijama pre razvitka kliničke slike PB. Poremećaji REM spavanja (REM behavior disorder) podrazumevaju izostanak mišićne atonije tokom sna, što dovodi do toga da pacijent kao da „proživljava“ svoje snove trčeći u snu, udarajući se, pričajući, plačući ili smejući se. Hipersalivacija i curenje pljvačke su znaci koji se obično javljaju u kasnijim stadijumima bolesti. Postoji čitav niz nespecifičnih poremećaja koji se češće javljaju kod obolelih od PB u odnosu na zdrave vršnjake, kao što su urgentno mokrenje, opstipacija i ekscesivna dnevna pospanost (2).

Bihejvioralniporemećaji, od kojih su najčešći depresija, apatija i anksioznost, često prethode PB ili se javljaju tokom bolesti. Oni značajno doprinose padu kognitivnog funkcionisanja, što značajno onesposobljava pacijenta. U kasnijim stadijumima bolesti bihjevioralni i kognitivni poremećaji predstavljaju vodeću determinantnu kvaliteta života(3).

Mehanizam nastanka bihejvioralnih simptoma u PB nije dovoljno rasvetljen, i predstavlja predmet brojnih istraživanja. Poznato je da u PB postoji disfunkcija svih neurotransmiterskih sistema, što dovodi do pojave niza nedopaminergičkih znakova i simptoma. Značajnu ulogu svakako igra i „reaktivna“ etiologija, kao psihička reakcija na onesposobljenost, strah od nepokretnosti i socijalna izolacija zbog stigmatizacije. Međutim, sve više je dokaza da se bihejvioralni poremećaj javljaju prevashodno kao rezultat dopaminergičke disfunkcije u PB. Cilj ovog rada je da se prikažu najznačajniji klinički aspekti bihejvioralnih poremećaja povezanim sa, i da se razmotre poslednja saznanja o patofiziološkim osnovama depresije, apattije i anksioznosti.

Depresija

Depresija u PB može da se javi u bilo kojem stadijumu bolesti, kao izolovana ili udružena sa drugim psihijatrijskim poremećajima. Depresivni simptomi često prethode motornim simptomima PB (4). Premorbidno depresija se javlja dva puta češće u odnosu na ostalu populaciju (5).

Prevalencija depresije u PB se kreće od 4% do 90%, u proseku 40% (6-9). U jednoj meta- analizi prevalencija velike, male depresive epizode i distimije iznosila je 17, 22 i 13% (10). Depresija je češća u PB sa klinički dominatnim poremećajima hoda i posturalnim poremećajima, u odnosu na obolele sa dominantnim tremorom (11, 12). Progresija depresije ne prati linearno progresiju motorne onesposobljenosti u PB (4, 13) iako su simptomi izraženiji u težim stadijumima PB. Depresivni poremećaji predstavlja jednu od vodećih determinanti kvaliteta života, jer značajno utiču na funkcionalnost obolelog, ali i kvalitet života negovatelja (14-16). Zanimljiv je podatak da oko dve trećine svih obolelih od PB kod kojih je dijagnostikovana depresija nisu uopšte lečeni (17), dok jedna trećina nije adekvatno lečena (7).

Pages: 1 2 3 4 5


O časopisu Neurovesti

„Neurovesti“ predstavljaju elektronsku publikaciju Društva mladih neurologa Srbije sa besplatnim pristupom preko web-adrese www.neurovesti.org, i dinamikom objavljivanja na mesečnom nivou.

Opširnije

Kalendar dešavanja
<< Okt 2017. >>
MTWTFSS
25 26 27 28 29 30 1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30 31 1 2 3 4 5
NOVO – Škola epilepsija – “Lečenje epilepsije vođeno etiologijom”
pratite-dns