Broj 1.

Transplantacija fetalnih ćelija u Parkinsonovoj bolesti – šta smo do sada naučili?

Reparatarivna terapija Parkinsonove bolesti obuhvata transplantaciju fetalnih neuroblasta ili retinalnih ćelija sposobnih za produkciju dopamina, zatim intraputaminalnu aplikaciju različitih faktora rasta ili neurotrofičkih faktora, kao metode genetskog inženjeringa koje imaju za cilj obnavljanja narušene funkcije dopaminergičkog nigro-strijatnog sistema. Efikasnost pomenutih metoda je obećavajuća, ali još uvek, najblaže rečeno kontroverzna. Međutim, napredak na polju razumevanja patofiziologije PB koje su ove metode omogućile je čini se nesumnjiv. Štaviše, pojedina nedavna otkrića već u skorijoj budućnosti mogu naći primenu u svakodnevnom kliničkom radu.

Transplantacija fetalnih neuroblasta poreklom iz humanog ventralnog mezencefalona (VM) najbolje je izučavani metod reparativne terapije u PB. Dosadašnja iskustva su pokazala da se implantacijom neuroblasta u strijatum obolelih od PB može postići dramatično, ali još uvek nepredvidljivo kliničko poboljšanje. Međutim jedno od najsenzacionalnijih otkrića u poslednje vreme, koje je zasenilo i samu mogućnost lečenja PB ovom metodom je nalaz Levijevih tela u transplantiranim „mladim“ dopaminergičkim ćelijama, što se tumači transmisijom patološki istaloženog α-sinukleina iz ćelija domaćina na ćelije grafta (9). Ovakvi nalazi doveli su do formiranja zanimljive hipoteze i pokrenuli lavinu istraživanja koja su u toku, a koja patološki proces u PB, ali i drugim neurodegenerativnim bolestima razmatraju kao koncept prionske bolesti (10).

Još jedna opservacija u vezi sa transplantacijom neuroblasta privukla je značajnu pažnju. Naime, primećeno je, pojedini oboleli lečeni ovom metodom ispoljavaju postoperative diskinezije koje se fenomenološki razlikuju od diskinezija uzrokovanih upotrebom levodope, vremenski se ne mogu dovesti u vezu njenom primenom i perzistiraju nakon njene obustave. Fenomen je označena kao „graftom-indukovane diskinezije“ (GID), a prema dominantnom stavu u literaturi uzrok ovih nevoljnih pokreta je prekomereno i/ili neujednačeno oslobađanja dopamina iz ćelija grafta. Međutim, skorija istraživanja su skrenula pažnju na populaciju serotonergičkih (5HT) neurona grafta lokalizovanih u kaudalnim delovima VM, koji se arteficijalno transplantuju tokom operativne procedure. Ideja o mogućnosti uticaja serotonergičkih ćelija grafta u nastanku ovih, specifičnih diskinezija zasnovana je na nalazima ranijih istraživanja koja su pokazala da se egzogeno primenjena levodopa konvertuje i skladišti ne samo u dopaminergičkim već i u seronergičkim završecima iz kojih se potom oslobađa u sinaptičku pukotinu. Jedan od razloga povećanog diskinetičkog potencijala serotonergičkih završetaka je nepostojanje presinaptičkog dopaminskog transportera neophodnog za ponovno preuzimanje transmitera u presinaptički završetak. Interesantno je da su istraživanja na animalnom modelu pokazala da selektivna inaktivacija serotonergičkih afrentnih projekcija prevenira ispoljavanje diskinezija, kao i da se one mogu suprimirati inhibicijom serotonergičkih receptora.

Pages: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12


O časopisu Neurovesti

„Neurovesti“ predstavljaju elektronsku publikaciju Društva mladih neurologa Srbije sa besplatnim pristupom preko web-adrese www.neurovesti.org, i dinamikom objavljivanja na mesečnom nivou.

Opširnije

Kalendar dešavanja
<< Mar 2021. >>
MTWTFSS
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 31 1 2 3 4
NOVO – Škola epilepsija – “Lečenje epilepsije vođeno etiologijom”
pratite-dns